Teknoloji devi Amazon, Londra’da düzenlenen “Delivering the Future” etkinliğinde, çalışanlarla doğal dilde iletişim kurabilen yeni nesil otonom depo robotu Proteus‘u tanıttı. Bu hamle, teknoloji dünyasında yapay zeka odaklı işten çıkarmaların hız kazandığı bir dönemde, otomasyonun ulaştığı son noktayı gözler önüne seriyor.
Yeni nesil Proteus, herhangi bir teknik komuta veya programlama arayüzüne ihtiyaç duymadan, çalışanların gündelik konuşma dilindeki talimatlarını anlayabiliyor. Depo içerisinde 400 kilograma kadar olan ağır yükleri taşıyabilen bu otonom robot, 2027 yılının ilk yarısında Avrupa’daki lojistik merkezlerinde de boy göstermeye başlayacak. Şirket ayrıca dokunma hassasiyetine sahip Vulcan ve gelişmiş kasa taşıma sistemi STARK gibi yeni AI destekli teknolojilerini de duyurdu. Bu teknolojik dönüşüm için Avrupa genelinde 10 milyar euroluk dev bir yatırım bütçesi ayrılmış durumda.
Ancak bu teknolojik atılımın gölgesinde ciddi bir istihdam tartışması yatıyor. Amazon, geçtiğimiz Ekim ayında 14 bin, Ocak ayında ise 16 bin beyaz yakalı çalışanıyla yollarını ayıracağını duyurmuştu. CEO Andy Jassy, yapay zeka ve otomasyonun ilerleyen yıllarda kurumsal kadrolarda daralmaya yol açacağını açıkça ifade ediyor. Sadece ABD genelinde, 2025 yılında yapay zeka kaynaklı işten çıkarmaların 50 bini aştığı belirtiliyor. Microsoft, Meta ve Google gibi devlerin de benzer yollar izlemesi, sektördeki dönüşümün boyutunu kanıtlıyor.
Amazon yetkilileri ise bu durumun bir “iş kaybı” değil, “iş dönüşümü” olduğunu savunuyor. Şirketin robotik biriminin başındaki isim olan Tye Brady, otomasyon sayesinde yüz binlerce yeni iş kolu yaratıldığını ve insanların daha nitelikli rollerde görev aldığını belirtiyor. Öte yandan, Citi gibi finans devleri tarafından hazırlanan raporlar daha karamsar bir tablo çiziyor. Analizlere göre, karlılık arayışı içindeki şirketler, maliyetleri düşürmek için 2050 yılına kadar 4 milyardan fazla robotu iş gücüne dahil edebilir.
Bu dönüşüm süreci, özellikle iş hayatına yeni atılan gençler için büyük zorluklar barındırıyor. Birleşik Krallık’ta “ne eğitimde ne istihdamda” olan gençlerin sayısı 1 milyonu aşmış durumda. Amazon yöneticileri, robot teknisyeni ve mekatronik mühendisi gibi nitelikli alanlarda ciddi bir eleman açığı olduğunu, ancak adayların bu yetkinliklere sahip olmadığını vurguluyor. Şirket, bu açığı kapatmak için binlerce çıraklık programı ve eğitim bursu ile iş gücünü yapay zeka çağına hazırlamaya çalışıyor.