Çin ile Batı arasındaki yapay zeka yarışı kızışırken, Pekin yönetimi en değerli varlığı olan “insan kaynağını” korumak için sert adımlar atıyor. Son raporlara göre, Çinli üst düzey araştırmacılar, girişimciler ve teknoloji yöneticileri artık yurt dışına çıkışlarda ciddi kısıtlamalarla karşı karşıya. Sektörün önde gelen isimlerinin seyahat edebilmek için hükümetten özel izin alması gerekiyor.
Pekin’in bu hamlesi, stratejik öneme sahip yapay zeka sektöründeki beyin göçünü durdurma isteğini yansıtıyor. Özellikle son dönemde Manus ve Meta arasındaki 2 milyar dolarlık satın alma anlaşmasının Çinli regülatörler tarafından incelemeye alınması, gerilimi tırmandırdı. Financial Times‘ın raporuna göre, Manus’un kurucu ortaklarının ülkeden ayrılması yasaklanırken, girişimin Meta’dan geri alınması için yatırım turlarını değerlendirdikleri belirtiliyor.
ABD ile Fark Kapanıyor
Stanford tarafından yayımlanan güncel endeksler, ABD ve Çin modelleri arasındaki performans farkının 2023’teki %31 seviyesinden, Mart 2026 itibarıyla %2,7’ye kadar gerilediğini gösteriyor. Her ne kadar ABD model kalitesi ve yüksek etkili patentler konusunda liderliğini sürdürse de, Çin; bilimsel yayın, atıf sayısı ve toplam patent hacminde Amerikan laboratuvarlarını yakalamış durumda.
Sadece seyahat yasaklarıyla yetinmeyen Pekin; Moonshot AI, StepFun ve ByteDance gibi devlerin ABD kaynaklı sermaye kabul etmesini de hükümet onayına bağlamayı planlıyor. Bu durum, yapay zekanın artık sadece ekonomik bir değer değil, en üst düzey bir ulusal güvenlik meselesi olarak görüldüğünü kanıtlıyor. Google’ın Gemini’a yaptığı yatırımlara benzer şekilde, Çin de kendi yerli devlerini koruma kalkanına alarak küresel yarışta önde kalmayı hedefliyor.