Bloomberg’in paylaştığı bilgilere göre, Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) tarafından koordine edilen bu proje, ülkenin dört bir yanındaki bilgi işlem kapasitesini tek bir çatı altında birleştirmeyi amaçlıyor. China Mobile ve China Telecom gibi devlet iştiraki olan dev şirketlerin işleteceği bu merkezlerde, donanım ihtiyacının en az %80’inin Huawei gibi yerli teknoloji devlerinden karşılanması planlanıyor. Bu stratejik hamle, Nvidia ve AMD gibi ABD merkezli devlerin Çin pazarındaki hakimiyetini sona erdirmeyi hedefliyor.

Bu dev plan, Pekin’in bugüne kadar hayata geçirdiği en agresif teknoloji projelerinden biri olarak nitelendiriliyor. Finansman tarafında ise devletin uzun vadeli tahvilleri ve stratejik yatırım fonları ana kaynak olacak. Analistler, bu adımın sadece bir altyapı projesi değil, aynı zamanda yapay zeka modellerinin geliştirilme hızını artıracak ve yerli donanım ekosistemini güçlendirecek ulusal bir strateji olduğunu belirtiyor.

Yapay zeka yatırımları açısından bakıldığında, ABD’li Microsoft ve Meta gibi şirketlerin yıllık harcamaları kağıt üzerinde daha yüksek görünse de; Çin’deki düşük işçilik, hammadde maliyetleri ve yerel teşvikler 295 milyar dolarlık bu bütçeyi oldukça verimli kılıyor. Üstelik bu dev bütçeye Alibaba ve Tencent gibi özel sektör devlerinin kendi yatırımları dahil değil.

Pekin yönetimi, 2028 yılına kadar bu parçalanmış veri yapılarını modern bir ağda birleştirerek; sağlık, ulaşım ve şehir yönetimi gibi kritik alanlarda yapay zeka kullanımını yaygınlaştırmayı hedefliyor. Huawei ve Biren gibi markaların geliştirdiği yerli AI çiplerinin güvenlik testlerinden başarıyla geçmesi, Çin’in dışa bağımlılığı bitirme konusundaki kararlılığını da gözler önüne seriyor.

Nvidia’ya Büyük Darbe: Çin, Yerli Yapay Zeka Donanımına Geçiyor yazısı ilk önce Yapay Zeka Arşivi üzerinde ortaya çıktı.

Pekin’in bu hamlesi, stratejik öneme sahip yapay zeka sektöründeki beyin göçünü durdurma isteğini yansıtıyor. Özellikle son dönemde Manus ve Meta arasındaki 2 milyar dolarlık satın alma anlaşmasının Çinli regülatörler tarafından incelemeye alınması, gerilimi tırmandırdı. Financial Times‘ın raporuna göre, Manus’un kurucu ortaklarının ülkeden ayrılması yasaklanırken, girişimin Meta’dan geri alınması için yatırım turlarını değerlendirdikleri belirtiliyor.

ABD ile Fark Kapanıyor

Stanford tarafından yayımlanan güncel endeksler, ABD ve Çin modelleri arasındaki performans farkının 2023’teki %31 seviyesinden, Mart 2026 itibarıyla %2,7’ye kadar gerilediğini gösteriyor. Her ne kadar ABD model kalitesi ve yüksek etkili patentler konusunda liderliğini sürdürse de, Çin; bilimsel yayın, atıf sayısı ve toplam patent hacminde Amerikan laboratuvarlarını yakalamış durumda.

Sadece seyahat yasaklarıyla yetinmeyen Pekin; Moonshot AI, StepFun ve ByteDance gibi devlerin ABD kaynaklı sermaye kabul etmesini de hükümet onayına bağlamayı planlıyor. Bu durum, yapay zekanın artık sadece ekonomik bir değer değil, en üst düzey bir ulusal güvenlik meselesi olarak görüldüğünü kanıtlıyor. Google’ın Gemini’a yaptığı yatırımlara benzer şekilde, Çin de kendi yerli devlerini koruma kalkanına alarak küresel yarışta önde kalmayı hedefliyor.

Çin’den Beyin Göçüne Sert Fren: Yapay Zeka Uzmanları Hükümet İznine Bağlandı yazısı ilk önce Yapay Zeka Arşivi üzerinde ortaya çıktı.